Gyzyñ göwni - gyzyl gül

Ybraýym Ýusup, meşhur garagalpak şahyry. Meniñ ýigit wagtym, seniñ gyz wagtyñ setirleriniñ hakyky eýesi)

Bu näme diýmek, Sylapberdi?

Керим Гурбаннепесов "Яшлык драмасы" атлы гошгусынындакы "Менин йигит вагтым, сенин гыз вагтын" диен мешхур сетирлерини Ыбрайым Юсупдан тасирленип алыпдыр Керим ага муны гошгынын башында дуйдуряр.

Duýdurýanyny bilýän. Yöne bir bilmeýän ýerim; epigraf alynsa, şol söz gaty çuñ manyly bolup, ony okap, öz
bir açyşyñy görkezmeli öýdýän men. Epigrafy gowy gören setiriñden alyp goýubermeli dâl diýjek bolýan.

Maña-ha aslynda Kerim aganyñ şol setirjigi alyp döreden eseri Ybraýym aganyñ goşgysyndan 150% gowy. Deñeşdiribem görâýiñ:

Mening yigit vaqtim, sening qiz vaqting...

So'nggi "Kazbegim"ni tutatib olib.
Uzoq tentiradim anhor bo'yida.
Majnuntol shoxlari suvlarga solib-
Sochlaringni solar edi o'yimga...

Xamon shunday ToshDU deganim paytda,
Xayolimga kelar ko'rkam, qiz vaqting.
Ozor bermaslik-chun men senga qayta,
Bel bog'lab, jonimni o'tlarga yoqdim.

Ochiq derazalar imladi "kel" deb-
Bog'lar derdi "qayg'u chekma, yigitim",
Yurakni tirnardi "Tanovar" yig'lab,-
Shamollar izg'irdi xazonni titib...

Endi men Toshkentga borganda doim,
Senga ko'rinmoqqa tirishar edim.
Bir kuni duch keldik, nogoh muloyim
"Rostdan bu senmisan, senmisan", deding.

Ayni ilk saxarda ochilgan guldek-
Ochilib kiyibsan, ochilib, gulim!
Xinduning ortidan ergashgan fildek-
Sen tomon eltadi hamisha yo'lim.

Tovusdek tovlangan o'zbek qizlari.
Dasturxon yozarlar, tutarlar ham jom.
Ox, tug'ishganingday zaboni shirin-
Studentlik, senga olqish, ehtirom.

ToshDU-bilim bog'i, yoshlar guruhi-
O't yongan dillarning topilma baxti.
Ming-ming yigit qizning u shavq, shukuhi,
Mening yigit vaqtim, sening qiz vaqting.

Ibroyim Yusupov

Kerim aga gaty ynsaply adam bolansoñ bir setiri hem almandyr. Eğer atdaşy ýaly tutuş bir goşgynyñ enter pelegini aýlap özünki edip bilýän dagy bolanda has gowy bolardy, ýa tersine...)

Kerim aga ussatlaň halypasy.. Ýöne öýkünip ýazylan şygyr orginal eserden gowy bolup bilmez. Ýaby gazan adamdan ony has çuň hem giň edip arassalasaňam, ýaby pylany arassalady diýlenok. Ýap ony gazanyň ady bilen tutulýar. Kerim aganyň şygrynyň ýangyny Ussat Ybraýyp Ýusupdan alan sözlerinde jemlenýär. Şonuň üçin Kerim aganyň şygry näçe kämil bolsa-da Ybraýym Ýusup halypanyň bu eseriniň öýkünmesi.

Kerim şahyryñ bu goşgusy öýkünme däl, çelgi alynyp ýazylan goşgy. Ikisiniñ (öýkünme bilen çelgi almagyñ) ýer bilen gök ýaly tapawudy bar.

MENING YIGIT VAQTIM, SENING QIZ VAQTING

B…ga

ToshDU¹ desam, darhol tushadi esga,
Mening yigit vaqtim, sening qiz vaqting.
To‘g‘ri samolyotdan tushdim-da, kechda,
Yotoq joyingizning eshigin qoqdim.

Nukusda ekanda sen meni kunda,
Hatto soat sayin sog‘inar eding.
Bu gal sen ko‘rdingu meni Toshkentda,
Ma’yus miyiq tortib “senmisan” deding.

Gulshanda ochilgan bir toza gulday,
Chiroyingga chiroy qo‘shgan ekansan.
Quvonchimni qay tarz aytishni bilmay,
Yutinib, termulib boqar edim man.

Ketdik qo‘l ushlashib ko‘chani bo‘ylab,
Unsiz kelayapmiz. Esnab qo‘yasan.
“Jonim, aytgil, kelayapsan ne o‘ylab?
Erta uchrashamiz qayerda, qachon?!”

“Erta qo‘lim tegmas… Imtihonim bor…”,
Deding o‘ynab yo‘g‘on buraming bilan.
Navoiy teatri xalq bilan bisyor,
Sen kirgach u butkul yashnab ketdi sha’n.

Zar ko‘ylak cho‘g‘ sochib yonar ustingda,
Sen aytding “Avf et, tobim yo‘q”, deding.
Va marmar zinadan epchil tushding-da,
Ketding… Men sen uchun begona edim.

So‘nggi “Kazbegim”ni tutatib olib,
Uzoq tentiradim anhor bo‘yida.
Majnuntol shoxlarin suvlarga solib,
Sening sochlaringni solar o‘yimga…

ToshDU desam, hamon tushadi esga,
Mening yigit vaqtim, sening qiz vaqting…
Senga yana qaytib ozor bermasga,
Bel bog‘lab, jonimni o‘tlarga yoqdim.

Ochiq derazalar imlardi “kel” deb,
Bog‘lar derdi “qayg‘u chekma, yigitim”.
Yurakni tirnardi “Tanovar” yig‘lab,
Shamollar izg‘irdi xazonni titib…

Halima Xudoyberdiyeva tarjimasi

* * *
Endi men Toshkentga borganda doim,
Senga ko‘rinmasga tirishar edim.
Bir kuni duch keldik, nogoh muloyim,
“Rostdan bu senmisan, senmisan”, deding.

Ayni sahar chog‘da ochilgan guldek,
Qiz bo‘lib jur’atga to‘lgan ekansan.
Hind qo‘liga tushgan asrandi fildek,
Unsiz yetagingda ketaverdim man.

Tovusday tovlangan o‘zbek qizlari,
Do‘stlik ehtiromin ko‘rsatib shu on.
Eski do‘stlarimdek kulishib bari,
Yozdi oldimga talabalik dasturxon.

ToshDU – bilim bog‘i, yoshlar do‘stligi,
Qancha ko‘ngillarga nur berar yog‘dung!
ToshDU ming-ming qiz, yigitlar yoshligi,
Mening yigit vaqtim, sening qiz vaqting…

Yangiboy Qo‘chqorov tarjimasi
________________

1. ToshDU — Daşkent döwlet uniwersiteti.

Dogry aýtýaň agam. Sylapberdiň goşgusy bilen meň goýanmyň tapawudy uly. Özbek diline düşünýän bolsaň gaty gowy ýazylan eserdir bi...